ودر تنكابن كوره بو نامند مهر بارس گويد كه بطوخ دل أو در حين ذبح با وجود گرمى أو بر رويصاحب بقوة وبر كردن أو رافع عله اوست وقطور مغز أو با روغن بنفشه در سوراخ بيني طرف موافق صاحب شقيقه از مجرباتست وچون زهره أو را با خاكستر چوب كز وعسل آميخته بنوشند جهة سلسل الهول وبول فراش آزموده است وطلاى خون أو با روغنها جهة كشتن قمل مؤثر واكتحال خون وزهره أو جهة تشبكورى نافع وچون آن را ذبح كنند يكچشم أو مفتوح ويكى مطموس مىباشد تعليق مفتوح أو باعث بيدارى ومطبوس أو مورث خوابست جغرات بلغة خراسان اسم ماسيت جفت آفريد مؤلف تذكره گويد اسم يونانيست وبمعنى مزو جست وبحسب ظاهر فارسي بودن أو اظهر است چنانكه مؤلف مالا يع بيان نموده وآن نباتيست ساقش بقدر شبرى وشاخهاى بسيار باريك وبرگش ريزه تر از برگ نخود متلاصق بهم ودر طرف ساقش غلافها شبيه بهليله وبادام از سه عدد تا چهار عدد وأطراف غلافها خار دار ودرون هر غلافى سه پرده وتخمش شبيه بحلبه ودر هر پردهء پنجعدد مىباشد ودر دوم گرم ودر أول خشك وبارطوبه فضليه ودر تقوية باه قويتر از خصية الثعلب است أو چون هشت مثقال تخم أو را با گوشت بره يك سأله بجوشانند وصاحب استسقأ يك هفته مداومت به آب أو نمايد طبلى ولحمى را رفع نمايد ومرباى أو با عسل بغايت محرك باه ومضر كرده ومصحلش كتيرا وقدر شربتش تا دو درهم وبدلش شونيز است جفت پوست ملاصق لبوبست وبرطلع اطلق نيز ميكنند وجفت البلوط در بلوط مذكور است واز مطلق اين اسم مراد اوست جفرى كفريست جقطوط بقاف شوكرانست چكاوك اسم فارسي قبره است جگر به فارسي كبد است چكور تكه اسم تركى جراد است چكردك اسم تركى دانهء ميوها است چكنا اسم هندى حباحبست جكى امين الدولة گويد ثمر هنديست بقدر خربزه وسبز رنگ وخاردار ودر تجاويف درون أو دانهائى بقدر كردكان وزرد رنگ وشيرين طعم ولزج ودر آن دانه تخمى ديكر بقدر پسته وصلب ومغز أو سبز وچرب ومايل بتلخى ودرخت أو عظيم است وبالخاصيه منغز أو مولد منى ومحرك باه است جليد به فارسي تكرك نامند ودر طبع وآثار مثل ثلجست واز آن كثيفتر جلنار به فارسي گلنار گويند واو غير گل أنار مثمر است اگر چه در جميع افعال مشابه يكديگرند در دويم سرد وخشك وقابض ورادع ومجفف ومقوى اعضا وجهة اسهال وموى وصفره اى ورطوبى وزلق الامعأ وسحج وقرحهء امعأ ونزف الدم هو عضو ونفث الدم ووجرب وحكه ومنع ريختن مواد بمعده نافع وضماد أو جهة بدبوئى زير بغل والتيام جراحات ومنع ثرايد اورام وسقوط موى وسنون ومضمضمه أو با سركه جهة بدبوئى دهان واستحكاه لثه وأسنان وقلاع ومصدع ومصلحش كثيرا وقدر شربتش تا دو درهم وبدلش بوزن أو پوست اناراست واز خواص اوست كه چون روز چهارشنبه وقت طلوع آفتاب يك عدد غنجه نشكفتهء أو را صاحب رمد ومعتادين آن از درخت بدهن جدا كرده فرو برد تا يك سال رمد نكشد واز مجربات شمرده اند جلد پوست حيوانات است ونسبت بگوشت سرد وخشك ووهرچه در طبخ مهراتر غذائيه أو بيشتر واصلاح دير هضمى أو با آبكامه وروغنهاى كرم بايد نمود وبيچدن عضويكه صدمه وضربه باو رسيده باشد بيوست تازهء كرم حين ذبح گوسفند وذبح بز وأمثال آن بغايت مسكن أو جاع واو رام اوست وبه دستور جهة أو رام بارده مفيد والصاق پوست سر بزغاله بر سر صاحب سر سام مجرب وپوست تازهء أو جهة جذب سم أفعى وپوست گوسفند جهة قرح خبيثه وحكه وجرب وتراشه پوست بز قاطع خون جراحت تازه وخاكستر جميع پوستها جهة نواصير وسوختگى آتش وسنج جلد وضماد سوخته پوست أسب آبى با آرد گرسنه سه روز متوالى جهة رفع سرطان آزموده است وتعليق پوست فيل جهة تسكين بتهاى سرد وپوست شغال جهة گزيدن سك ديوانه ومنع ترسيدن أو از آب وسوختهء پوست قنفذ برى با روغن زيتون جهة داء الثعلب ومحرق پوست أفعى جهة داء الحية مؤثر است جلوز اسم عربى فندق است وبعضى بر بادام كوهى استعمال مىنمايند وحب الصنوبر كبار را نيز گويند وأين بجهة اشتباه چشم بحاست چه بحاى مهمله اسم حب الصنوبر است جلغطيط دوغ غليظ است جلاب از اشربه ودر آنجا مذكور است چلپاسه وزغه است جلغوزه اسم فارسي تخم ميوهء ايست وغير حب الصنوبر است جل ورد احمر است جلبوب نوعي از لبلابست جلجلان برسمسم وكزبره شامل است وبلغة حبش مخصوص سمسم است ومؤلف تذكره گويد اسم يوناني سمسم است جليف اسم عربى شيلم است جلهم قسم سياه عوسجح است جلز حلفا است جل نسرين معرب از كل نسرينست جليان خلر است جلجلان الحبش خشخاش سياه است جلنجوج فودنج بريست جلماثا فثد است جلوجا جاو شير است جلجلان مصرى بيش است جلنجمون صعتر است جلنجبين كلقند عسلى است چليك اسم تركى قطاة است چلتاق سلق جبلى است جلتا غوج اسم تكرى جنة الخضرا است چلقان اسم تركى حداه است جليدان بلغة تنكابن آزاد درختست چليره بهندى اسم اشنه است جميز نوعي از انجير وبيونانى اسيفور نامند بمعنى تين الأحمر واو غير انجير برى از سمومات وراكول نيست واو را در ديلم ديو انجير مينامند وباكول است درخت أو شبيه بدرخت انجير وبرگش به برگ توت أشبه وشاخ